Βιώσιμη χρήση νερού στη γεωργία

Το νερό αποτελεί βασικό στοιχείο της παραγωγής γεωργικών προϊόντων διατροφής. Και μπορεί τα φρούτα και τα λαχανικά να είναι μια εξαιρετική πηγή νερού, η καλλιέργεια τους, ωστόσο, απαιτεί επίσης σημαντικές ποσότητες νερού. Χωρίς επαρκή, καλής ποιότητας και εύκολα προσβάσιμο νερό, η ευρωπαϊκή παραγωγή γεωργικών προϊόντων διατροφής θα μπορούσε να απειληθεί.

Κατά μέσο όρο, το 44% της συνολικής χρήσης νερού στην Ευρώπη αφορά τη γεωργία, φθάνοντας το 80% σε ορισμένες περιοχές.

Με τον αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό και την αλλαγή του κλίματος αυξάνοντας τον κίνδυνο δυσμενών κλιματικών συνθηκών, όπως είναι η ξηρασία, η πίεση στον φυσικό πόρο αυξάνεται. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες στρατηγικές για την εξασφάλιση πιο βιώσιμης χρήσης του νερού.

Ευρωπαϊκά εργαλεία πολιτικής

Στο πλαίσιο της τρέχουσας κοινής γεωργικής πολιτικής, ο αποκαλούμενος μηχανισμός πολλαπλής συμμόρφωσης συμβάλλει στη βιώσιμη χρήση των υδάτων, υποχρεώνοντας τους αγρότες να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένους γεωργοπεριβαλλοντικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένου του νερού, προκειμένου να λάβουν την άμεση στήριξή τους. Άλλα μέτρα, όπως η δημιουργία περιοχών οικολογικής εστίασης και μόνιμων λειμώνων, συμβάλλουν επίσης στη διατήρηση της βιώσιμης ύδρευσης. Προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, συμπεριλαμβανομένου του νερού, περιορίζοντας τη χρήση φυτοφαρμάκων στις περιοχές αυτές.

Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης της κοινής γεωργικής πολιτικής παίζουν επίσης ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης χρήσης των υδάτων. Χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και διοικούνται από τα κράτη μέλη σε συνεργασία με την Επιτροπή, τα προγράμματα σχεδιάζονται γύρω από έξι προτεραιότητες, μία από τις οποίες είναι η προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων. Υπάρχουν πολλά καλά παραδείγματα από την ΕΕ για την καλή χρήση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την προστασία του νερού, όπως για παράδειγμα η κατάρτιση σχετικά με τη διατήρηση μικρής κλίμακας νερού σε 150 άτομα στην περιοχή Lodz της Πολωνίας. Με την κλιματική αλλαγή, αυξάνοντας τον κίνδυνο ξηρασίας στην Πολωνία, ο δυνητικός αντίκτυπος στη γεωργία είναι σημαντικός και το σχέδιο που χρηματοδοτείται από την ΕΕ σχεδιάστηκε για να παρέχει πρακτικές γνώσεις και μεθοδολογίες για τη διατήρηση του νερού.

Καινοτομία για τη βιωσιμότητα του νερού

Η έρευνα και η καινοτομία στον τομέα της ΕΕ συμβάλλει επίσης στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της κατανάλωσης νερού. Μέσω κονδυλίων όπως το Horizon2020, παρέχεται υποστήριξη σε έργα που καινοτομούν και χρησιμοποιούν γεωργία ακριβείας για τη βελτίωση της χρήσης του νερού. Στην La Mancha της Ισπανίας, η υπερβολική χρήση των υδάτινων πόρων για την άρδευση των γεωργικών προϊόντων προκάλεσε σχεδόν την ξηρασία της λεκάνης υπογείων υδάτων.

Από τότε έχει δημιουργηθεί ένα έργο που προσφέρει εργαλεία υποστήριξης για τους τοπικούς αγρότες. Ένα τέτοιο εργαλείο, για παράδειγμα, επιτρέπει στους αγρότες να εκτιμούν την κατανάλωση νερού των καλλιεργειών τους, ενώ ελέγχουν εάν συμμορφώνονται με την ποσότητα νερού που επιτρέπεται νόμιμα να χρησιμοποιηθούν για άρδευση. Ένα άλλο εργαλείο, γνωστό ως OPTIWINE, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της ακριβούς ποσότητας νερού που εφαρμόζεται στους αμπελώνες, βελτιώνοντας την ποιότητα των σταφυλιών, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση νερού. Οι υπολογισμοί βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα και δεδομένα που συλλέγονται από αισθητήρες καιρού, εγκαταστάσεων και εδάφους εγκατεστημένους στο έδαφος.

Υποστήριξη στο αγρόκτημα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης άλλα μέσα για τη διασφάλιση της βιώσιμης χρήσης του νερού στο μέλλον. Έχει συσταθεί ομάδα εργασίας για το νερό με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων και τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών στην ευρωπαϊκή γεωργία. Η ειδική ομάδα έχει ήδη περιγράψει τις κύριες απειλές για την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των υδάτων στην ΕΕ και, σε συνεργασία με την υπηρεσία επιστήμης και γνώσης της Επιτροπής, δημιουργεί επί του παρόντος ένα κέντρο γνώσεων για το νερό και τη γεωργία.

Ο κόμβος πρόκειται να λειτουργήσει πλήρως μέχρι τα τέλη του 2018 και θα συνδέσει και θα ενσωματώσει υπάρχουσες πηγές πληροφοριών, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέες γνώσεις για κάθε πτυχή της χρήσης του νερού. Ο κόμβος θα είναι ευρέως προσβάσιμος μέσω μιας διαδικτυακής πύλης.

Η Επιτροπή εργάζεται επίσης για την ποιότητα των υδάτων και τη βιώσιμη γεωργία μέσω κοινής πρωτοβουλίας των τμημάτων που είναι επιφορτισμένα με τη γεωργία, την κλιματική αλλαγή, την επιστήμη και τη γνώση, προκειμένου να δημιουργηθεί μια πανευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών στο αγρόκτημα.

Το εργαλείο αυτό θα συγκεντρώνει πληροφορίες όπως δορυφορικά δεδομένα, δειγματοληψία εδάφους και πληροφορίες για τα αγροτεμάχια και θα είναι άμεσα προσβάσιμο στους αγρότες προκειμένου να τους βοηθήσει να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τις απαιτήσεις θρεπτικών ουσιών. Η ελπίδα είναι ότι η πλατφόρμα τελικά θα οδηγήσει σε αμφίδρομη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των γεωργών και των δημόσιων αρχών, υποστηρίζοντας την εφαρμογή μιας ολόκληρης σειράς περαιτέρω περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.

Τι έπεται

Με την αυξανόμενη πίεση στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα του νερού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να ενθαρρύνει και να επενδύει στη βιώσιμη χρήση των υδάτων στη γεωργία. Στην ανακοίνωσή της σχετικά με το μέλλον της διατροφής και της γεωργίας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2017, η Επιτροπή πρότεινε έναν νέο τρόπο συνεργασίας με το κράτος μέλος προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση στοχεύει εκεί όπου χρειάζεται περισσότερο.

Για παράδειγμα, ενώ μπορούν να τεθούν στόχοι βιώσιμης χρήσης των υδάτων σε επίπεδο ΕΕ, ο τρόπος εκπλήρωσης των στόχων αυτών εξαρτάται από κάθε εθνική αρχή να αποφασίζει με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν. Στο πλαίσιο του ύδατος και της γεωργίας, αυτό θα επιτρέψει τη χρηματοδότηση της ΕΕ για την καλύτερη ανταπόκριση στις τοπικές ανάγκες.

Για να επιτευχθούν πιο φιλόδοξα αποτελέσματα, η μελλοντική κοινή γεωργική πολιτική θα συνεχίσει επίσης να επενδύει και να ενθαρρύνει την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα. Με την εφαρμογή τεχνολογιών «έξυπνης άρδευσης» και μέσων διαχείρισης θρεπτικών ουσιών, η χρήση νερού βελτιώνεται ήδη. Η μελλοντική πολιτική θα εξασφαλίσει επίσης ότι η ψηφιακή γεωργική επανάσταση θα φτάσει σε όλες τις εκμεταλλεύσεις της ΕΕ.

από www.neapaseges.gr