Οδηγός Λίπανσης Καλλιεργειών

 

Χρήσιμες οδηγίες για τους παραγωγούς και συμβουλές για τη λίπανση σε ελιές,μηδική, βαμβάκι,σιτάρι,κριθάρι,καλαμπόκι, αμπέλια, ροδιές,  πατάτα, τομάτα.

Για να επιτευχθεί ο στόχος της ορθής λίπανσης από τον παραγωγό, είναι κρίσιμες παράμετροι η επιλογή του κατάλληλου για το έδαφος και την καλλιέργεια λιπάσματος αλλά και ο έλεγχος των ποσοτήτων που προστίθενται κάθε φορά, καθώς και ο τρόπος και ο χρόνος εφαρµογής τους. Για τη µεγιστοποίηση των αποτελεσµάτων στις εµπορικές καλλιέργειες είναι απαραίτητος ο σχεδιασµός της φυτοθρεπτικής διαχείρισης, κατόπιν εργαστηριακών αναλύσεων, από ειδικό στη θρέψη των φυτών που θα λάβει υπόψη του και κάποιες άλλες παραµέτρους.

Παρακάτω δίνονται οδηγίες λίπανσης των κυριοτέρων καλλιεργειών που αφορούν συνήθεις καταστάσεις.

Έτσι οι ποσότητες λιπασµάτων που συστήνονται θα πρέπει να προσαρµόζονται ανάλογα.

Ελιά

Για τη λιπαντική αγωγή σύγχρονων καλλιεργειών ελιάς πυκνής και υπερπυκνής φύτευσης δεν υπάρχουν ακόµη επαρκή πειραµατικά δηµοσιευµένα στοιχεία. Αντίθετα για την παραδοσιακή καλλιέργεια της ελιάς οι ανάγκες σε λιπαντικά στοιχεία ανά µέσης κόµης ελαιόδενδρο έχουν επαρκώς µελετηθεί. Η ελιά αντιδρά θεαµατικά στην αζωτούχο λίπανση, ιδιαίτερα στα εδάφη µέτριας γονιµότητας. Το βόριο είναι σηµαντικό λιπαντικό στοιχείο στα ελαφρά αµµώδη, όξινα ή και ασβεστούχα εδάφη. Γενικά οι ανάγκες θρεπτικών στοιχείων ανά ελαιόδενδρο είναι άζωτο (Ν) 1-1,5 κιλά, φωσφόρος (Ρ2Ο5) 0,2-0,4 κιλά, κάλιο (Κ2Ο) 1-1,5 κιλά και βόριο (Β) 40-45 γραµµάρια. Στη βασική λίπανση δίδονται το µισό του αζώτου, ο φωσφόρος και το κάλιο και το βόριο. Το υπόλοιπο άζωτο δίδεται ως επιφανειακή λίπανση σε δύο δόσεις, λίγο πριν την καρπόδεση και κατά την ξυλοποίηση του ενδοκαρπίου του σπέρµατος.

Βαµβάκι

Η καλλιέργεια του βαµβακιού δεν είναι απαιτητική σε µεγάλες ποσότητες θρεπτικών στοιχείων. Στα όξινα εδάφη απαιτείται προσθήκη µαγνησίου. Παρουσιάζει αυξηµένη ευαισθησία σε ελλείψεις βορίου και ψευδαργύρου. Οι παραπάνω τροφοπενίες απαντώνται σε αρκετά εδάφη. Γενικά οι ανάγκες θρεπτικών στοιχείων σε κιλά ανά στρέµµα είναι άζωτο (Ν) 12-16, φωσφόρος (Ρ2Ο5) 6-12 και κάλιο (Κ2Ο) 6-12. Στη βασική λίπανση δίδονται τα δύο τρίτα του αζώτου, ο φωσφόρος και το κάλιο. Τα δύο τελευταία πρέπει να προστίθενται ακόµη και όταν η ανάλυση του εδάφους δείχνει επάρκεια. Το υπόλοιπο του αζώτου εφαρµόζεται σε µία ή δύο δόσεις πριν από την εµφάνιση των χτενιών και των ανθέων.

Σιτάρι – Κριθάρι

Τα σιτάρια και το κριθάρι απαιτούν ισχυρή αζωτούχα λίπανση και κατά δεύτερο λόγο φωσφορική. Στα ελληνικά εδάφη οι ανάγκες των σιτηρών για προσθήκη καλίου είναι περιορισµένες. Γενικά οι ανάγκες θρεπτικών στοιχείων σε κιλά ανά στρέµµα για τα σιτηρά είναι άζωτο (Ν) 8-16, φωσφόρος (Ρ2Ο5) 4-8 και κάλιο (Κ2Ο) 0-4. Στη βασική λίπανση προστίθενται ο φωσφόρος, το κάλιο και µέχρι 5 κιλά αζώτου. Το υπόλοιπο άζωτο προστίθεται ως επιφανειακή λίπανση σε δύο δόσεις. Σε όξινα σταροχώραφα, όπως σε αρκετά της Δυτικής Θεσσαλίας, της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας να προτιµώνται οι ασβεστούχες, αλκαλικές µορφές λιπασµάτων.

Μηδική

Η μηδική χαρακτηρίζεται ως μια καλλιέργεια υψηλής παραγωγικότητας και σημαντικής απόδοσης σε χόρτο μεγάλης διατροφικής αξίας. Το γεγονός αυτό την κατατάσσει ως ένα από τα πιο απαιτητικά σε λίπανση καλλιεργούμενα είδη. Εάν εξαιρέσουμε το γεγονός της πλήρους κάλυψης των αναγκών της αρχικά σε Άζωτο (Ν) από τα αζωτοβακτήρια (δρουν στο ριζικό σύστημα της φυτείας δεσμεύοντας ατμοσφαιρικό Άζωτο) και σε Φώσφορο (με μία εφαρμογή του πριν την εγκατάσταση και κάθε περίοδο ανάσχεσης της βλάστησης-χειμερινή περίοδο), η καλλιέργεια της μηδικής απαιτεί μεγάλες ποσότητες Καλίου, Μαγνησίου και Θείου.

Καλαµπόκι

Το καλαµπόκι έχει µεγάλες ανάγκες αζώτου που εξαρτώνται από το ύψος της παραγωγής. Η απορρόφηση του αζώτου είναι συνεχής σε όλη την περίοδο ανάπτυξης και ιδιαίτερα κατά το σχηµατισµό της φόβης. Ακόµη το καλαµπόκι έχει απαιτήσεις φωσφόρου και καλίου και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στην έλλειψη ψευδαργύρου. Γενικά οι ανάγκες θρεπτικών στοιχείων σε κιλά ανά στρέµµα για το καλαµπόκι είναι Άζωτο (Ν) 20-30, Φωσφόρος (Ρ2Ο5) 6-12 και Κάλιο (Κ2Ο) 4-8. Η µισή ποσότητα του αζώτου, ο φωσφόρος, το κάλιο και µικρή ποσότητα ψευδαργύρου προστίθενται κατά τη βασική λίπανση. Το υπόλοιπο άζωτο προστίθεται όταν τα φυτά έχουν ύψος 60 µε 80 εκ.

Αµπέλι

Οι λιπαντικές απαιτήσεις του αµπελιού εξαρτώνται από την ποικιλία, το υποκείµενο, το ύψος της προσδοκώµενης παραγωγής της καλλιέργειας, αλλά και από τα επιδιωκόµενα ποιοτικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται µε την τελική χρήση των σταφυλιών, επιτραπέζιων ή οινοποιήσιµων. Το αµπέλι παρουσιάζει ευαισθησία στην έλλειψη µαγνησίου, σιδήρου και βορίου. Ως µέσες απαιτήσεις λίπανσης του αµπελιού σε κιλά ανά στρέµµα στοιχείων δίδονται σε Άζωτο, Φωσφόρος (Ρ2Ο5), Κάλιο Κ2Ο και Μαγνήσιο (MgO) αντίστοιχα στα Οινοποιήσιμα 8-15, 5-8, 12-16 και 4-6 και στα Επιτραπέζια 15-20,6-10, 18-22 και 6-8.Στη βασική λίπανση δίδεται η µισή ποσότητα του αζώτου και ολόκληρες οι ποσότητες του φωσφόρου, καλίου και µαγνησίου. Το υπόλοιπο άζωτο προστίθεται ως επιφανειακή λίπανση κατά την βλαστική περίοδο σε δύο δόσεις.

Ροδιά

Δεν πρέπει να λιπαίνετε χωρίς να ποτίζετε και το αντίστροφο. Είναι καλό κατά τη φύτευση των δενδρυλλίων , αν έχετε την δυνατότητα, να ενσωματώνετε ποσότητα χωνεμένης κοπριάς. Για παράδειγμα σε ένα κήπο 10 τ.μ. Ποσότητα 10-20 κιλά έιναι αρκετά και μαζί με την κοπριά προσθέτετε 500 γραμ./δένδρο απλό υπερφωσφορικό λίπασμα και 300γραμ./δένδρο θειίκο κάλιο. Κατά το πρώτο έτος, η χορήγηση 10-15 Αζώτου γραμ/δένδρο/μήνα, βοηθά πολύ στην ανάπτυξη του δένδρου. Κατά το δεύτερο έτος και πριν την άνθηση (Μαιος) χορηγούνται 100 γραμ. Αζώτου 200 γραμ. φωσφώρου και 100 γραμ. Καλίου/δένδρο. Κατά το τρίτο έτος συστήνεται η εφαρμογή 250-300 γραμ. Αζώτου/δένδρο/έτος και φώσφορο-κάλιο μια ποσότητα 150-200 γραμ./δένδρο/έτος. Όταν τα δέντρα μπουν σε καρποφορία (4-5 ετος) έχουμε την Αζωτούχο λίπανση όπου σε κάθε δέντρο/έτος χορηγούμε 80-150 γραμ. Άζωτο την οποία μοιράζουμε σε 2-3 δόσεις αρχίζοντας από τα τέλη του χειμώνα. Στα επόμενα δύο χρόνια η αζωτούχος λίπανση (ανάλογα με την βλάστησή μας) χωρίζεται σε 2-3 δόσεις με πρώτη εφαρμογή στα τέλη του χειμώνα με αρχές άνοιξης.

Πατάτα

Η καλλιέργεια της πατάτας έχει απαιτήσεις. Σε εδάφη όξινα (µε pH µέχρι 5,5), όπου η πατάτα ευδοκιµεί, χρειάζεται προσθήκη µαγνησίου. Όµως σε πιο όξινο περιβάλλον µπορεί να εκδηλωθεί τοξικότητα µαγνησίου και χρειάζεται ασβέστωση.Οι µέσες απαιτήσεις λίπανσης για απόδοση 4 τόνων κονδύλων πατάτας υπολογίζονται ως εξής: (κιλά στοιχείων/στρέµµα), Άζωτο (Ν) 16-24, Φωσφόρος (Ρ2Ο5) 12-16, Κάλιο (Κ2Ο) 4-6 και Μαγνήσιο (MgO) 4-6. Στη βασική λίπανση δίδονται τo περισσότερο άζωτο, ο φωσφόρος, το κάλιο και το µαγνήσιο. Η συµπληρωµατική αζωτούχα λίπανση χορηγείται τµηµατικά.

Τοµάτα

Η τοµάτα έχει υψηλές απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία λόγω µεγάλης παραγωγής καρπών και βλαστικής µάζας. Οι λιπαντικές ανάγκες σε κιλά στοιχείων ανά στρέµµα για τους τρεις τύπους της καλλιέργειας ντοµάτας εκτιµώνται ως εξής για Άζωτο, Φώσφορο, Κάλιο και Μαγνήσιο αντίστοιχα: Στη Βιομηχανική τομάτα: 25-35,15-20,30-37 και5-8, την Επιτραπέζια ντομάτα 30-40, 15-20, 40-50 και 8-10 και τη τομάτα Θερμοκηπίου 35-45,20-22,55-65 και 10-12.Στη βασική λίπανση χορηγούνται όλη η ποσότητα του φωσφόρου και του µαγνησίου και οι µισές ποσότητες περίπου του αζώτου και του καλίου. Οι υπόλοιπες ποσότητες του αζώτου και καλίου επιµερίζονται κατά τη διάρκεια του βλαστικού σταδίου και ελαχιστοποιούνται ή σταµατούν τελείως λίγο πριν την έναρξη ωρίµανσης των καρπών.

 

πηγή: e-ea.gr /  Μπαρτσώκας Νικόλαος – Γεωπόνος Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

φωτογραφία: https://www.flickr.com/photos/chubros